Του καθηγητή Δημήτρη Κρεμαστινού
Οι καρωτίδες είναι οι κύριες αρτηρίες που φέρνουν οξυγονωμένο αίμα στον εγκέφαλο από την καρδιά. Πάνω στα τοιχώματα αυτών των αρτηριών δημιουργούνται αθηρωματικές πλάκες από χοληστερίνη, οι οποίες προκαλούν στενώσεις στις καρωτίδες που μπορεί να φθάσουν μέχρι το 100% και να σταματήσουν τη ροή του αίματος.
Εάν φράξουν σιγά σιγά και οι δύο αρτηρίες δεν δημιουργείται κανένα πρόβλημα γιατί ο εγκέφαλος αιματώνεται από τη φυσική παράπλευρη κυκλοφορία που αυτόματα αναπτύσσεται αντιρροπιστικά.
Αντίθετα, όταν σπάσει μία πλάκα, ανεξάρτητα από το εάν είναι μικρή ή μεγάλη, δημιουργείται θρόμβος που μπορεί να αποσπαστεί και με την κυκλοφορία του αίματος να φθάσει στον εγκέφαλο, να φράξει κάποια αρτηρία του εγκεφάλου, να προκαλέσει νέκρωση του εγκεφάλου και να δημιουργήσει εγκεφαλικό επεισόδιο.
Το εγκεφαλικό επεισόδιο μπορεί να προκαλέσει μεγάλη εγκεφαλική αναπηρία ή κινητική αναπηρία (παράλυση ποδιού-χεριού) ή ακόμα και τον θάνατο, ανάλογα με το μέγεθος και τη θέση της εγκεφαλικής βλάβης.
Κατά συνέπεια, λογικό θα ήταν να γνωρίζουμε με απεικόνιση των καρωτίδων πώς είναι η κατάσταση στα τοιχώματα των αρτηριών αυτών, ούτως ώστε να μπορούμε να επέμβουμε χειρουργικά και να προλάβουμε τυχόν εγκεφαλικό επεισόδιο.
Εν τούτοις, η έκπληξη έρχεται από την Αμερική. Με κοινή ανακοίνωση, οι μεγαλύτερες επιστημονικές ενώσεις στον κόσμο (Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία, Αμερικανικό Κολέγιο Καρδιολογίας, Αμερικανική Εταιρεία Εγκεφαλικών Επεισοδίων, Αμερικανική Νευρολογική και Νευροχειρουργική Εταιρεία, Αμερικανική Εταιρεία Νευροχειρουργικής, Αμερικανική Εταιρεία Αγγείων, Αμερικανική Ιατρική Εταιρεία) συνέστησαν προσφάτως να μη γίνεται η απεικόνιση των καρωτίδων γιατί η απεικόνιση των αθηρωματικών πλακών δεν βοηθά στην αποτροπή ενός εγκεφαλικού επεισοδίου.
Η θέση αυτή των επιστημονικών εταιρειών στηρίζεται στα αποτελέσματα των μεγάλων πολυκεντρικών μελετών (ACAS, ACST, VACS) που αποδεικνύουν ότι η ρήξη της αθηρωματικής πλάκας δεν εξαρτάται από το μέγεθός της. Με απλά λόγια, είναι δυνατόν να υπάρχουν αθηρωματικές πλάκες που προκαλούν σοβαρού βαθμού στενώσεις, σε ποσοστό 50%-90% του αυλού της αρτηρίας, όμως η πλάκα εκείνη που προκαλεί το εγκεφαλικό επεισόδιο μπορεί να μην έχει ακόμα δημιουργηθεί όταν έγινε η απεικόνιση των καρωτίδων με υπέρηχους ή οποιαδήποτε άλλη απεικονιστική μέθοδο.
Ενα δεύτερο κεφάλαιο που θίγουν οι αμερικανικές ιατρικές ενώσεις είναι ότι οι θεραπείες με χειρουργική επέμβαση (ενδαρτηρεκτομή) ή με εμφύτευση stents προκαλούν αυτές καθαυτές ως παρενέργεια εγκεφαλικό επεισόδιο, και δεν πρέπει να επιχειρούνται σε ασυμπτωματικούς αρρώστους, με βάση μόνο την απεικόνιση των καρωτίδων. Στόχος αυτής της ανακοίνωσης είναι να αποφευχθεί ο πειρασμός της επιθετικότητας των γιατρών, η οποία πολλές φορές εκθέτει τον άρρωστο στον κίνδυνο ενός εγκεφαλικού επεισοδίου, χωρίς σε καμία περίπτωση να βοηθά προληπτικά στην αποτροπή του.
Τώρα, η απάντηση στο ερώτημα πόσο πραγματικά βοηθά η απεικόνιση των καρωτίδων τον ασυμπτωματικό άρρωστο είναι απλή. Βοηθά μόνο στο να αντιληφθεί ο γιατρός ότι υπάρχει προσβολή των αρτηριών όλου του σώματος του αρρώστου από αθηροσκλήρωση, ώστε να αρχίσει αμέσως εντατική φαρμακευτική θεραπεία, η οποία αποδεδειγμένα ελαττώνει σε ποσοστά της τάξης του 30%-40% τα εμφράγματα του μυοκαρδίου και τα εγκεφαλικά επεισόδια.
Με απλά λόγια, επιβεβαιώνεται και στην περίπτωση των καρωτίδων αυτό που ισχύει για τις στεφανιαίες αρτηρίες της καρδιάς. Οτι δηλαδή η εμφύτευση stents στον ασυμπτωματικό άρρωστο με βάση μόνο την εικόνα των στενώσεων στη στεφανιαιογραφία αποτελεί όχι πλέον ιατρικό σφάλμα αλλά ιατρικό έγκλημα.
Ειδικότερα στην περίπτωση των καρωτίδων, κάθε καινούργια πλάκα, εάν δεν περιβάλλεται από ισχυρή κάψα, είναι πιο επικίνδυνη να σπάσει και να δημιουργήσει εγκεφαλικό επεισόδιο συγκριτικά με τις προϋπάρχουσες μεγάλες στενώσεις που ήδη διαπιστώνονται με οποιαδήποτε απεικονιστική μέθοδο.
Πηγή : ΤΑ ΝΕΑ Ένθετο Υγεία
